Od 16 maja 2026 roku w Muzeum Regionalnym w Krasnymstawie można oglądać wystawę czasową pt. „Nie wszystko złoto, co się świeci”. Monety okolicznościowe Narodowego Banku Polskiego z lat 1995-2014.
Ekspozycja prezentuje kolekcję monet o nominale 2 złotych ze zbiorów własnych Muzeum (Dział Historii i Numizmatyki), pozyskanych nieodpłatnie z Narodowego Banku Polskiego w Warszawie. Wszystkie numizmaty zostały wyemitowane już po wprowadzeniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o denominacji złotego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 roku. Wprowadzono wówczas nową jednostkę pieniężną o nazwie złoty (PLN) i dzielącą się na 100 groszy, która zastąpiła dotychczasowego „starego złotego” (PLZ). Jeden „nowy złoty” miał wartość równą 10 000 „starych złotych”. Zgodnie z uchwalonym prawem przez dwa lata w obiegu był zarówno „nowy”, jak i „stary” złoty, którego wycofywanie miało się zakończyć do dnia 31 grudnia 1996 roku. Zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 roku jedynie Narodowy Bank Polski ma prawo emitowania znaków pieniężnych (tj. banknotów i monet) na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
Monety dzielą się na dwa rodzaje tj. powszechnego obiegu, zwane również obiegowymi oraz okolicznościowe. Do monet okolicznościowych bitych od 1995 roku zaliczają się: monety kolekcjonerskie o niskich nakładach (ze złota próby 900/1000 lub 999,9/1000 w ilości kilkuset sztuk oraz srebra próby 999/1000 lub 925/1000 w nakładzie kilku tysięcy sztuk), a także monety wyprodukowane „w standardzie obiegowym” o nominale 2 złotych z miedzioniklu (CuNi), wyemitowane jedynie w 1995 roku, 2 złotówki ze stopu miedzi, cynku, aluminium, cyny określanego nazwą Nordic Gold (CuAl5Zn5Sn1) emitowane w latach 1996-2014 oraz o nominale 5 złotych z miedzioniklu (CuNi25) i brązalu (CuAl6Ni2), które pojawiły się w 2014 roku po zakończeniu emisji monet ze stopu Nordic Gold i są produkowane do chwili obecnej.
Na ekspozycji znajdzie się 260 monet o nominale 2 złotych, z czego 6 zostało wybitych z miedzioniklu, natomiast 244 ze stopu Nordic Gold. Do ich produkcji użyto stempli zwykłych. Waga monet z miedzioniklu – 10,8 g, zaś średnica – 29,5 mm. Natomiast waga monet ze stopu Nordic Gold – 8,15 g, średnica – 27 mm. Wyjątek stanowią dwie monety: Rok 2000 – przełom tysiącleci, wykonana ze stopu Nordic Gold i miedzioniklu (tzw. bimetaliczna) o wadze 8,31 g oraz 10 lat Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy z otworem po środku o wadze 7,74 g. Ze względu na formę wyróżnia się natomiast moneta wyemitowana z okazji 50-lecia Programu 3 Polskiego Radia wykonana w kształcie kwiatu hiszpańskiego. Rant (bok) monet: z miedzioniklu (emisja 1995) w części ząbkowany i częściowo gładki, wykonanych ze stopu Nordic Gold i wyemitowanych w latach 1996-1998 oraz dwóch monet z 1999 gładki, od trzeciej z 1999 roku do końca 2000 roku z napisem: „NARODOWY BANK POLSKI”, natomiast od 2001 roku z ośmiokrotnie powtórzonym napisem: „NBP”, co drugi odwrócony o 180º. Wielkość emisji monet z miedzioniklu: od 287 300 sztuk do 350 000 sztuk, nakład monet ze stopu Nordic Gold: od 200 000 do 4 000 000 sztuk. Obecnie bite monety przeznaczone są głównie dla zbieraczy (kolekcjonerów). Ich producentem na zlecenie Narodowego Banku Polskiego monet jest Mennica Polska Spółka Akcyjna (w latach 1994-2005 występująca pod nazwą: Mennica Państwowa Spółka Akcyjna). Ze względu na materiał, z jakich wykonane są monety kolekcjonerskie (złoto lub srebro), ich cena emisyjna jest wyższa niż widniejący na nich nominał, natomiast obiegowe 2 i 5 złotowe wymieniane są po wartości nominalnej.
Narodowy Bank Polski emitując monety okolicznościowe upamiętnia m.in. ważne wydarzenia, historyczne rocznice, zabytki kultury materialnej oraz postacie związane m.in. ze światem kultury, sztuki, nauki, polityki i sportu. Część została wydana w ramach 16 serii: Dzieje Złotego, Herby województw, Historia Jazdy Polskiej, Historia polskiej muzyki rozrywkowej, Historyczne Miasta Polski, Miasta w Polsce, Polska droga do wolności, Polscy Malarze XIX/XX wieku, Polscy Podróżnicy i Badacze, Polski Rok Obrzędowy, Poczet królów i książąt polskich, Polskie Kluby Piłkarskie, Polskie okręty, Wielkie Bitwy, Zabytki Kultury Materialnej w Polsce/Zabytki Rzeczypospolitej (dawniej Zamki i Pałace w Polsce), Zwierzęta Świata, pozostałe wyemitowano w formie tematów indywidualnych. Większość monet ma identyczny awers, na którym umieszczono wizerunek orła ustalony dla godła RP, nazwę kraju emitenta, rok emisji i nominał. Niewielka ich część posiada indywidualnie zaprojektowane awersy.
Osobne projekty mają monety emitowane w ramach serii, ale zdarzały się też wyjątki. Ich projektantami są: Dominika Karpińska-Kopiec, Robert Kotowicz, Sebastian Mikołajczak, Grzegorz Pfeifer, Roussanka Nowakowska, Andrzej Nowakowski, Ewa Olszewska-Borys, Ewa Tyc-Karpińska, Dobrochna Surajewska, Tadeusz Tchórzewski, Urszula Walerzak. Anna Wątróbska-Wdowiarska. Ewa Tyc-Karpińska zaprojektowała wizerunki awersów aż do 243 monet, Urszula Walerzak do 16, zaś Robert Kotowicz do 1.
Kuratorem wystawy jest kustosz w Dziale Historii i Numizmatyki Artur Capała.
Ekspozycja czynna będzie do 30 czerwca 2026 roku.
